Лельчыцкая Убарць

Месцазнаходжанне: Гомельская вобласць, Лельчыцкі раён.

Каардынаты: 51°47 N 28°21 E

Плошча: 750 га.

Нацыянальны статус аховы: не мае.

Міжнародны статус аховы: патэнцыяльная ТВП (Крытэрыі: А1: вяртлявая чаротаўка, В2: вялікі грыцук).

Угоддзе ўяўляе сабой мазаічны ўчастак поймы ракі Убарць з перавагай асаковых нізінных балот, які знахозіцца ў наваколлі г.п. Лельчыцы. Лельчыцкія балоты – адна з нямногіх у Беларусі тэрыторый, дзе выяўлена гнездаванне глабальна пагражаемага віда птушак – вяртлявай чаротаўкі Acrocephalus paludicola.

Агульны выгляд тэрыторыі вызначаюць балоты, якія знаходзяцца ў асноўным у пойме Убарці і займаюць большую частку ўгоддзя. У складзе травяністай расліннасці дамінуюць асокі: вострая Carex acuta, завостраная Carex acutiformis і маннік вялікі Glyceria maxima.

Месцамі сустракаюцца монадамінантныя зараснікі трыснягу. Асобныя ўчасткі поймы і берагі меліяратыўных каналаў параслі лазняком. Ступень захмызненасці вар’іруе на розных участках ад 10 да 70%.

Уздоўж карэннага берага Убарці знаходзяцца ўзвышшы, занятыя мезаксерафільнымі лугамі, месцамі – рознаўзроставымі хваёвымі культурамі. У травяністым покрыве лугоў дамінуюць булаваносцавыя супольніцтвы, якія на паніжэннях замяняюцца мурожніцавымі. У многіх месцах праведзена пасадка сасны. Узрост пасадак вагаецца ад 3-5 да 50 гадоў.

Гідралагічны рэжым нізіннага балота ў значнай меры парушаны. Пры паніжэнні ўзроўню вады ў рацэ праз сетку асушальных каналаў хутка падае і ўзровень вады на балоце. Выхад грунтовых вод на паверхню глебы адбываецца толькі у асобныя гады.

У шэрагу з вяртлявай чаротаўкай Acrocephalus paludicola тут гняздуюцца і іншыя ахоўваемыя віды птушак: вялікі грыцук Limosa limosa, пугач Bubo bubo, сіваграк Coracias garrulus. У другой палове лета і восенню ўгоддзе мае вялікае значэнне як месца міграцыйных згуртаванняў шэрых жураўлёў Grus grus.

Ядро фауністычнага комплексу ўтвараюць віды, экалагічна звязаныя з водна-балотнымі экасістэмамі. Па берагах Убарці і яе прытокаў звычайныя норка амерыканская Mustela vison, янотападобны сабака Nyctereutes procyonoides, выдра Lutra lutra, у рэках і пойменных азёрах – бабёр Castor fiber і андатра Ondatra zibethica.

Багатая кармавая база прыцягвае сюды і буйных капытных жывёл.

З рэптылій тут адзначаны і ахоўваемы ў Еўропе і Беларусі від – балотная чарапаха Emys orbicularis.

З пункту гледжання захавання флоры асаблівы інтарэс уяўляе паўночная частка балотнага масіва, дзе назіраецца надзвычай высокая мазаічнасць расліннага покрыва. Фларыстычную каштоўнасць маюць і пойменныя дубровы па сухіх градах, у якіх адзначаны шэраг рэдкіх відаў раслін – пылюшнік просты Thalictrum simplex, пальчатакарэннік крывава-чырвоны Dactylorhiza incarnata, гарычка лёгачная Gentiana pneumonanthe.

Асноўнай формай гаспадарчай дзейнасці ў пойме з’яўляецца сенакашэнне. На адкрытых узвышшах пасецца жывёла. Ва ўсходняй частцы поймы, месцамі асушанай і асвоенай, вырошчваюць сеяныя травы і сельскагаспадарчыя культуры. Асобныя ўчасткі раней асушаных зямель выведзены са звароту і параслі рудэральнай расліннасцю.

Практычна ўся тэрыторыя выкарыстоўваецца ў якасці паляўнічых угоддзяў. Берагі Убарці – традыцыйнае месца летняга адпачынку жыхароў Лельчыц і іншых навакольных населеных пунктаў.