Пойма Сажа


Месцазнаходжанне: Гомельская вобласць, Веткаўскі і Чачэрскі раёны

Каардынаты: 52°66 N 31°08 E

Плошча: 13400 га.

Нацыянальны статус аховы: не мае.

Міжнародны статус аховы: ТВП ўтворана ў 1998 годзе (код – BY021, крытэрый А1, В2)

 

Тэрыторыя ўяўляе сабой найбольш значны для захавання біялагічнай разнастайнасці ўчастак поймы ракі Сож ад вусця ракі Бесядзь да горада Ветка. Шырыня поймы на гэтым участку дасягае 5-6 кіламетраў. Пойма двухбаковая, месцамі левабярэжная альбо чаргуецца па берагах. З пойменных біятопаў па плошчы пераважаюць стэпавыя і забалочаныя лугі. У паніжэннях знаходзяцца нізінныя балоты з нязначнымі запасамі торфу. Рэчышча ракі вельмі звілістае, яго шырыня 50-90 метраў. Па пойме раскіданы нешматлікія, часта моцна зарослыя воднай расліннасцю, старыцы. Пойменныя лясы прадстаўлены толькі адной невялікай дубравай. З усходняга боку да поймы прымыкае буйны лясны масіў – Чачэрскі заказнік.

Водны рэжым тыповы для раўнінных рэк Палесся. Высокая вясновая паводка пачынаецца ў канцы сакавіка, сярэдні ўзровень падёму вады каля 4-5 метраў. Летне-асенняя межань перарываецца частымі дажджавымі паводкамі. На гэтым участку асноўнымі прытокамі Сожа з’яўляюцца рэкі Бяседзь і Ліпа.

Раней тэрыторыя поймы інтэнсіўна выкарыстовалася для сенакашэння і выпасу жывёлы. У 1986 годзе, пасля аварыі на ЧАЭС, гэты ўчастак поймы быў забруджаны радыануклідамі, у выніку чаго на некаторай яе частцы гаспадарчая дзейнасць спынена.

У веснавы перыяд пойма цалкам заліваецца вадой, сухімі застаюцца толькі шматлікія дробныя астраўкі. Гэта стварае выключна спрыяльныя ўмовы для кармёжкі і адпачынку мігруючых гусей і кулікоў. У красавіку-маі тут спыняецца больш за 20 тысяч гусей і каля 30 тысяч кулікоў, самыя шматлікі з якіх белалобая гусь Anser albifrons і баталён Philomachus pugnax.

Пойменныя лугі з’яўляюцца месцам гнездавання буйных папуляцый драча Crex crex і дубальта Gallinago media – птушак, якія знаходзяцца пад глабальнай пагрозай знікнення. Высокую колькасць у гнездавы перыяд маюць таксама качка-чырка Anas querquedula, чорная рыбачка Chlidonias niger, кралька Luscinia svecica.


Від / Species

Ацэнка колькасці, пар / Population estimates, pairs

Крытэрый ТВП / IBA Criteria

Anas querquedula Качка-чырка /

Чирок-трескунок / Garganey

400-600

В2

Crex crex Драч / Коростель / Corncrake

300-500 самцоў / males

А1

Gallinago media Дубальт / Дупель / Great Snipe

60-120 самцоў / males

А1

Chlidonias Чорная рыбачка / Черная крачка / Black Tern

150-500

В2

Alcedo attis Звычайны зімародак / Обыкновенный зимородок / Kingfisher

20-30

В2


 Неспрыяльныя фактары

Асноўным неспрыяльным фактарам з’яўляецца спыненне гаспадарчай дзейнасці ў пойме, што выклікае хуткае зарастанне адкрытых лугоў хмызнякамі.

 Неабходныя меры аховы

Спецыяльных работ па вывучэнні флоры і фауны тэрыторыі не праводзілася. Для распрацоўкі прапаноў па ўтварэнні ахоўнай тэрыторыі неабходна правесці дадатковыя даследаванні.